السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
52
در پرتو وحى (فارسى)
الف . هدايت غريزى مثلًا زنبور عسل كه به طرز شگفت آور و بدون هيچ وسيلهاى اين قدر منظم ، دقيق و مهندسى خانه خود را مىسازد كه باعث شگفتى و تعجب است ، از اين هدايت برخوردار مىباشد . آيه وَأَوْحَى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبَالِ بُيوتًا « 1 » ، بيانگر اين نوع هدايت است . زنبور عسل بهواسطه غريزهاى كه خداوند در ذات او قرار داده است به انتخاب لانه ، نوع لانهسازى و . . . مىپردازد . البته اين هدايت در انسان نيز وجود دارد ، و گرنه طفل از كجا آموخته كه هنگام گرسنگى گريه كند يا سينه مادر را بمكد تا شير بيابد . ب . هدايت طبيعى خداوند متعال اين نوع هدايت را در نهاد بشر قرار داده است . طبيعت انسان اقتضاء مىكند براى امرار معاش و گذران زندگى تلاش كند ، و براى رسيدن به زندگى نسبتاً راحتى ناملايمات را تحمل نمايد . ج . هدايت عقلى خداوند عقل را به انسان ارزانى داشت و به سبب آن بشر را از ساير موجودات حتى ملائكه برترى بخشيد . در روايت آمده كه اولين چيزى كه خداوند خلق كرد عقل است . بعد از خلق عقل به او امر كرد بيا ، عقل آمد ، پس گفت برو ، پس برگشت . سپس فرمود : « و عزتي و جلالي ما خلقت خلقاً اكرم منك » ؛ به عزت و جلالم قسم چيزى گرامىتر از تو خلق نكردم
--> ( 1 ) . سوره نحل ، آيه 68 .